Archiwa tagu: imiona teoforyczne

Imiona przyjaciół Boga.

Bohaterami niniejszego posta będą imiona: Filotea i Filoteusz. Po raz pierwszy natknęłam się na nie 2-3 lata temu i od razu przypadły mi do gustu, szczególnie Filotea mocno podbiła moje serce. Uważam, że imiona te brzmią niezwykle nowocześnie i pasują do osób w różnym wieku. Kolejnym ich plusem  jest duża ilość zdrobnień:
Filotea: Fila, Filka, Filusia, Filonka, Filota, Filotka, Lotka, Lonka, Lusia.
Filoteusz: Filek, Fil, Filo, Filuś, Filonek, Lonek, Lusiek.

Imiona Filotea i Filoteusz przywodzą mi na myśl osoby poważne, spokojne z domieszką figlarności. Gdy myślę o tych imionach, widzę dwa odcienie fioletu: ametystowy i lawendowy, a także co może brzmieć dziwnie czuję też zapach – kompozycję: jeżyn, wanilii oraz śmietany.
Gdybym miała zaprojektować życie użytkowników omawianych imion, obdarzyłabym ich zdolnościami artystycznymi, retorycznymi i wyrafinowanym smakiem, a następnie obsadziłabym w którymś z tych zawodów: aktorów, śpiewaków operowych, malarzy lub marszandów, albo ich mecenasów.

Etymologia

Imiona Filotea i Filoteusz są pochodzenia greckiego, powstały za sprawą połączenia dwóch członów: φιλος (philos) o znaczeniu „przyjaźnić się, lubić, kochać” i θεος (theos) – „Bóg”. Oznaczają zatem kogoś, kto jest „przyjacielem Boga” bądź „kocha Boga”. Pod względem znaczenia imiona: Teofil i Bogumił są ich synonimami. A dzięki członowi „Bóg” są również imionami teoforycznymi.

Formy obcojęzyczne

Philothea, Philotheos, Φιλοθεος (greka), Philotea, Philoteus (łacina), Filotea, Filoteo (włoski)

Daty imienin

Filotea i Filoteusz imieniny obchodzi 15 września i 5 listopada.

Znani użytkownicy

  • Filoteusz z Pskowa
  • Filoteusz Kokkinos – patriarcha Konstantynopola w XIV wieku
  • Filotea – święta prawosławna

Poza tym imię Filotea znalazło się w tytule najgłośniejszego po „Naśladowaniu Chrystusa” Tomasza à Kempis dzieła chrześcijańskiej literatury duchowej: „Filotea – Wprowadzenie do życia pobożnego” św. Franciszka Salezego.

Statystyki

 W XX wieku nie odnotowano nadań tych imion.

 

Co myślicie o tym imieniu?

Pozdrawiam?

Zachary i Zachariasz

Czas na imiona Zachary i Zachariasz, o których śmiało można powiedzieć, iż są imienniczymi bliźniętami. Lubię obie formy, lecz to Zachary obok Klemensa, Samuela, a także Anatola oraz Cyryla, o których jeszcze nie napisałam, jest moim faworytem. Cenię to imię za elegancję i posmak minionych lat, jeśli rozumiecie, co mam na myśli.

Etymologia

Imiona Zachary i Zachariasz wywodzą się od hebrajskiego słowa זְכַרְיָה (zecharja) o znaczeniu „Jahwe pamięta” albo „pamięć Jahwe”. Za sprawą swojego znaczenia, imiona te zaliczane są do grona imion teoforycznych.

Z biegiem czasu imiona te zostały przejęte do greki, pod wpływem której ewoluowały do pisowni Ζαχαριας, a następnie przeszły do łaciny, jako Zacharias.

Żeńską formą tych imion jest Zacharia, która również bardzo mi się podoba, gdyż jej brzmienie ma w sobie radość i figlarność :lol:

Dzieje tych imion na ziemiach polskich

W dawnych dokumentach polskich imiona są poświadczone od 1148 roku jako Zacharyjasz. Późniejsze formy to: Zacharia(s) (1291), Zacharius (1479), Zacharz (1386), Zacharyja lub Zacharia (1483).
Pod wpływem języka niemieckiego narodziły następujące formy: Cechrysz (1376), Cachrysz (1387), Cechyr (1395), Cachyr (1446).

Od tych imion utworzono też niemałą liczbę nazwisk i przydomków, oto część z nich: Zach (1136), Zachan (1391, 1455), Zańka (1396), Zaszana (1399), Zaniek (1405), Zachaniec (1440), Zań (1444), Zacharza (1448), Zachark (1449), Zacharko,  Zachno (1452), Zachoń/Sachoń, Zachuc (1464), Zacharka (1478), Zachaniec (1478), Zańko (1487); Charz (1255), Charzesz (1273), Chara (1439), Chań (1441), Chaj (1470).

Formy obcojęzyczne

Zachariah, Zachary, Zechariah, Zac, Zach, Zachery, Zack, Zackary, Zackery, Zak (angielski), Zakaria, Zachariasza, Zakariyya (arabski), Ζαχαριας, Zachariasz (greka), זְכַרְיָה, Zekharyah (hebrajski), Zaccharias (łacina), Zahari (bułgarski) Sakari, Sakke Saku (fiński), Zacharie (francuski), Zakaria (gruziński), Zachar (rosyjski), Sachairi (szkocki), Zacarías (hiszpański), Zekeriya (turecki)

Daty imienin i patroni

Zachary i Zachariasz imieniny obchodzą: 15 i 22 marca, 6 kwietnia, 26 maja, 6 września, 18 i 23 września i 5 listopada.
Patronami tych imion są: prorok Zachariasz, Zachariasz ojciec św. Jana Chrzciciela, Zachary biskup Vienne; Zachariasz, patriarcha jerozolimsk; papież Zachary.

Inni znani użytkownicy

Zachariasz – biblijny kapłan, ojciec Jana Chrzciciela
Zachariasz – biblijny prorok wzywający do odbudowy Świątyni w Jerozolimie
Zachariasz – król Izraela, syn Jeroboama II
Zachariasz – święty, papież
Zachariasz Hański – łowczy nadworny litewski w 1790 roku
Józef Zachariasz Bem – generał, przywódca powstania węgierskiego
Stefan Zachariasz Pawlicki – filozof, ksiądz, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
Zach Braff – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, reżyser, scenarzysta i producent filmowy
Zac Efron – amerykański aktor
Zachary Taylor – prezydent Stanów Zjednoczonych
Zachary Quinto – amerykański aktor
Zakk Wylde- muzyk rockowy, multiinstrumentalista
Zack Snyder- amerykański reżyser

Statystyki

Imię Zachary od 1901 do kwietnia 1994 roku nadano jedynie 8 razy:6 razy w latach 80. i r razy w pierwszej połowie lat 90.

Tymczasem Zachariasz doczekał się znacznie większej liczby nadań, było ich 268. Między 1901 a kwietniem 1994 roku narodziło się 27 Zachariaszów. W latach 20. było ich 29. W latach 30. liczba nadań wzrosła do 37. W następnym dziesięcioleciu odnotowano pierwszy spadek liczby rejestracji tego imienia – odnotowano ich wtedy 25. Później zarejestrowano 23 chłopców o tym imieniu. W latach 60. na świat przyszło 17. Zachariaszów, a w późniejszej dekadzie liczba nadań spadła do 12. Co ciekawe w latach 70. odnotowano wielki, jak na to imię, zrost popularności, w tym czasie bowiem zarejestrowano aż 61 chłopców o tym imieniu. Natomiast od 1991 do kwietnia 1994 roku zostało tak nazwanych 38. chłopców.

Prócz tego odnotowano także 57. Zachariuszy: 13. między 1901 a 1920 rokiem; 6 w latach 20.; 10 w 30.; 6 w 40.; 7 w 50.; 1 w 60.; 3 w 70.; 9 w 80.; i 2 od 1991 do 1994.

Co myślicie o tych imionach?

Pozdrawiam :)

Teodor i Teodora

Bohaterami niniejszego posta (nie postu) będą – jak sami zresztą widzicie – te dwa imiona. Dla mnie Teodor oraz jego żeński wariant, Teodora (z naciskiem na Teodora)są niezaprzeczalną klasyką, dzięki czemu zawsze będą w dobrym guście :) Można śmiało powiedzieć, że są imienniczymi odpowiednikami słynnej chanelowskiej „małej czarnej”.

teo

Etymologia

Imiona Teodor i Teodora wywodzą się z greki. Powstały za sprawą połączenia wyrazu theó ( od theós ) o znaczeniu „Bóg” i dorós (od dorón) „dar”, „darowany”, „dany”, oznaczają zatem kogoś, kto został darowany przez Boga, są zatem imionami teoforycznymi. Męski wariant początkowo miał formę Theodorós.

Z tych samych słów – członów, tylko w innej kolejności, utworzono imiona Dorota i Doroteusz. W grupie imion hebrajskich można znaleźć imiona o niemal identycznym znaczeniu, są nimi Mateusz i Maciej. Również Słowianie „dorobili” się imion oznaczających to samo, mam na myśli Bożydara, Bogdana oraz Bohdana.

Dzieje tego imienia na ziemiach polskich

Na ziemiach polskich imię Teodor pojawiło się już w średniowieczu, a uściślając  XIII wieku. Pierwszy zapis informuję nas o formię Theodorus (1149) Tader (1233 rok), kolejne: Chodor (forma wschodniosłowiańska, 1370), Teodor (1371), Todor (1380), Todur (1380), Tadyr (1403), Todyr (1404). Imię Teodor w polskich kronikach miał też – z nieznanych przyczyn – warianty: Czedar (1212) (Czader (1254; 1295), Czadro (1350), Czeder (1390, 1393), Czedro (1412), Czadar (1436). Poza tym odnotowano także wiele form wschodniosłowiańskich, jak np.: Choror (1370), Chodur (1413), Chudor (1444), Fiedor, Fedor (1437), Fiedur (1447), Fieder, Feder (1471), Chwiedor, Chwedor (1473).

Najstarszy zapis informujący nas o tym imieniu  pochodzi z 1414 roku. Kolejne to: Chodka (1432), Fiedora (1436), Fiedka i Fieda (1438), F(i)eda, Fyetinya, Fyeda (1460), Choda (144), Fienna lub Fiedusza, Fiedka (1489), Chwiedka (1490).

Formy obcojęzyczne

 Tewodros (amharski), Theodoros Theodoros (starogrecki), Teodor Todorov (bułgarski), Theodor, Teo (chorwacki), Teodor, Theodor (czeski), Teodor, Theodor (duński), Theodoor, Teodor, Theo (niderlandzki), Teuvo (fiński), Théodore Theo (francuski), Tedore (gruziński), Theodor (niemiecki), Theodoros (grecki), Teodor, Tivadar Tódor (węgierski), Teodoro, Teo (włoski), Teodors (łotewski), Thei (limburgijski), Teodor, Todor, Tose, Toshe (macedoński), Teodor, Theodor (norweski), TTeodoro, Teo (portugalski), Teodor, Tudor, Theodor (rumuński), Fiodor, Fiodor, Fedor, Fiedia (rosyjska), Teodor, Todor (serbski), Teodor (słowacki), Teodor (słoweński), Teodoro, Teo (hiszpański), Teodor, Theodor (szwedzki), Fedir (ukraiński)

Daty imienin oraz patroni

Teodor imieniny obchodzi: 2, 7, 17 i 24 stycznia, 7 lutego, 3, 26 i 29 marca, 15, 20, 22 i 27 kwietnia, 5, 20, 24 maja, 4, 19, 26, 27 i 29 lipca, 1 sierpnia, 5, 10, 15, 19 i 20 września, 29 października, 1, 11, 19 i 26 listopada, 14, 15, 26 i 27 grudnia.

Natomiast Teodora imieniny obchodzi: 1,17 i 28 kwietnia, 4 i 12 maja, 17 września, 9 i 28 listopada

Patronami tego imienia są: św. Teodor z Marsylii, św. Teodor mnich z Egiptu, św Teodor męczennik, Teodora – biskup Miry, św. Teodor – biskupa Mediolanu, papieża Teodora I etc.

Statystyki

TEODOR

teodor

Między 1901 a kwietniem 1994 roku imię Teodor nadano 13.408 razy. Od 1901 do 1920 nazwano tak 2.853 chłopców. W latach 20. liczba ta wzrosła do 3.081. W następnej dekadzie zarejestrowano 3.246 chłopców o imieniu Teodor. W latach 40. nastąpił pierwszy spadek liczby nadań – odnotowywano  wówczas 2.074 nadań. W latach 50. narodziło się jeszcze mniej Teodorów, bo 1.393. W latach 60. liczba nadań gwałtownie spała; odnotowano wtedy jedynie 495 rejestracji. W latach 70. zarejestrowano ich jedynie 151. W latach 80. było ich 93. Natomiast w ostatnim okresie, czyli miedzy 1991 a kwietniem 1994 r. Teodor stał się imieniem dla 22 nowo narodzonych chłopców.

Wedle danych dr Jana Grzenii w minionym stuleciu imię Teodor nadano 15.196 razy, lecz  uwzględniają one także to ile razy została ono wybrane na drugie imię.

TEODORA

teodora

A jak przedstawiała się sytuacja Teodory? Odnotowano mniej nosicielek, bo 9.872, ale dzieje tych dwóch imion były podobne, o czym możecie przekonać się porównując dzieje tych dwóch imion . Między 1901 a 1920 rokiem przyszło na świat 1.660 dziewczynek o tym imieniu. W latach 20. odnotowano 2.383 Teodory. W latach 30. było ich 2.459. W latach 40. liczba nadań spadła do 1.669. W późniejszej dekadzie odnotowano kolejny spadek popularności, imię to nadano wówczas 1.344 razy. W latach 60. liczba nadań spadła poniżej 1000 nadań, nadano je 312 dziewczynkom. W latach 70. zarejestrowano tylko 28. Teodor, a w 80. jedynie 16. Natomiast miedzy 1991 a kwietniem 1994 roku narodziła się tylko jedna dziewczynka o tym imieniu.

Według danych zebranych przez dr Jana Grzenię, imię Teodora nadano 9.872 razy.

Czas na moje tradycyjne pytanie: co myślicie o Teodorze i jego żeńskiej formię?

Na miły koniec coś niezwiązanego z tymi imionami :) Choć z drugiej strony, przecież i imiona, i ten utwór „doorsów” są nieśmiertelną klasyką.

Pozdrawiam :)

Diana

Dziś – jak sami widzicie – będzie o imieniu Diana. Chyba od zawsze miałam przeogromną słabość do tego imienia. Lubię je za prostotę, uniwersalność i świeżość, za sprawą której kojarzy mi się z wiosną.

François Boucher -”Diana po kąpieli”

Etymologia i rys historyczny

Imię to zapożyczono od rzymskiej bogini Diany - patronki łowów, księżyca, opiekunki płodności, lasów i zwierząt. W mitologi greckiej utożsamia się ją z Artemidą.
Możliwe, że imię to utworzono od skróconej formy imienia Divianus, które wzięło swój początek od łacińskich wyrazów divinus, divus o znaczeniu „boski” oraz „ubóstwiany”, „niebiański„. Dzięki swoim powiązaniom i znaczeniom, Diana jest imieniem mitologicznym i teoforycznym.

Imię Diana, jak każde zakończone końcówką „na”, może występować też w pisowni Dianna.
Co do męskiego odpowiednika, imię to go nie posiada, lecz nic nie stoi na przeszkodzie utworzenia go przez pozbawienie Diany końcówki „a”, dzięki czemu powstaje Dian, który nieco przypomina anglojęzycznego Dana. Co ciekawe, w minionym stuleciu rodzice dwójki chłopców zdecydowali się nadać imię Dian swoim synom. Czy to była dobra decyzja? Nie mnie oceniać.

W polskich kronikach imię to po raz pierwszy pojawiło się w 1350 roku, lecz nigdy nie stało się popularne.

Formy obcojęzyczne

Diana (bułgarski), Diana (kataloński), Dijana, Dajana (chorwacki), Diana (niderlandzki), Diana (niemiecki), Kiana (hawajski), Diana (węgierski), Diana (włoski), Diana (litewski), Dijana (macedoński ), Diana (portugalski), Diana (łacińsi), Diana (rumuński), Diana (rosyjski), Dijana, Dajana (serbski), Dijana (słoweński), Diana (hiszpański), Diana, Dianna, Diane (francuski), Diana, Diann, Dianne, Dyan (angielski)

Daty imienin

Diana imieniny obchodzi: 10 czerwca i 13 sierpnia. Patronką tego imienia jest błogosławiona  Diana Andalo.

Znane użytkowniczki

Chyba najbardziej znaną użytkowniczka tego imienia była Diana, księżna Walii – pierwsza żona księcia Karola, była synowa królowej Elżbiety II. Kolejną bardzo znaną Dianą była Diana de Poitiers – Księżna de Valentinois, najbardziej wpływowa faworyta króla Francji Henryka II Walezjusza.

A oto pozostałe:

Diana Barrows – amerykańska aktorka
Diana Blumenfeld – polska aktorka
Diana Canova – amerykańska aktorka
Diana di Cordona – włoska dwórka królowej Bony; kochanka Zygmunta II AugustaDiana DeGette – amerykańska polityk
Diana Dors – brytyjska aktorka
Diana Gabaldon – amerykańska pisarka
Diana Gurtskaya – gruzińska piosenkarka
Diana Hayden – indyjska aktorka i modelka, Miss World 1997Diane Keaton – amerykańska aktorka
Diana King – jamajska wokalistka
Diana Krall – kanadyjska wokalistka jazzowa
Diane Kruger – niemiecka aktorka
Diana Mocanu – rumuńska pływaczka
Diana Muldaur – amerykańska aktorka
Diana Munz – amerykańska pływaczka
Diana Osorio – meksykańska aktorka
Diana Ross – amerykańska piosenkarka
Diana Rudnik – polska dziennikarka
Diane Savereide – amerykańska szachistka
Diana Wynne Jones – brytyjska pisarka

Statystyki

Jak wcześniej napisałam – Diana nigdy nie stała się imieniem popularnym; miała swoje lepsze i gorsze czasy. Ubiegły wiek zdecydowanie można zaliczyć do tych lepszych, o czym przekonacie się sami.

Diana

Od 1901 do kwietnia 1994 roku imię Diana nadano 7.453 razy. Między 1901 a 1920 rokiem odnotowano 3 Diany. W latach 20. było ich 11. Dekadę później odnotowano 16 dziewczynek o tym imieniu. W latach 40. liczba nadań wzrosła do 24. W latach 50. dokonano rejestracji 43. W latach 60. odnotowano pierwszy spory wzrost liczby nadań; tym imieniem nazwano wtedy 184 dziewczynki. W latach 70. liczba nadań po raz pierwszy przetoczyła 1000; odnotowano wtedy 1229 Dian. W późniejszej dekadzie ich ilość wzrosła do 4591. A między 1991 a kwietniem 1994 roku odnotowano ich 1352.

Odnotowano także 1 Dianazynę, 2 Diane, 1 Dianettę, 11 Diann, 8 Dajan i 407 Dajan (Dajana) oraz wspomnianych już 2 Dianów.

Niestety nie posiadam danych dotyczących dziejów tego imienia po 1994 roku.

A teraz coś na miły koniec ;)

Paul Anka – Diana

Co myślicie o imieniu Diana?

Pozdrawiam, Marthette :)