Archiwa tagu: imiona pochodzenia słowiańskiego

Cytat: „Imiona słowiańskie to imiona wywodzące się z przedchrześcijańskiej tradycji słowiańskiej lub tworzone na ich wzór. Należą do nich rdzenne (rodzime) polskie imiona, tj. imiona utworzone ze słów używanych w języku staropolskim.
Charakterystyczną cechą imion słowiańskich, wyróżniającą je spośród innych imion ludów indoeuropejskich, był niemal całkowity brak odwołań w używanych imionach do wyznawanych bogów (prawdopodobnie temat tabu albo też wynik etymologii u Słowian samego słowa bóg – według A. Brücknera, F. Sławskiego o pierwotnym znaczeniu bogactwo, szczęście, dola – użytego np. w imieniu Bożydar). Ponadto, w odróżnieniu od imion rodzimych innych ludów indoeuropejskich, wśród imion słowiańskich nie występują elementy leksykalne związane z myślistwem, rybołówstwem, łowiectwem, hodowlą[1].
U Słowian zasadniczo nie stosowano imion związanych z bronią (imię Mieczysław to imię stworzone przez Jana Długosza, który próbował w ten sposób wyjaśnić pochodzenie imienia Mieszko). Wśród imion złożonych nie spotyka się nazw zwierząt (wyjątkiem jest imię Wilkomir, poświadczone jednak w tylko jednym źródle, w dodatku późnym).
Właściwe imiona nadawane były prawdopodobnie w czasie postrzyżyn. Miały one magiczne znaczenie i stanowiły życzenie – wróżbę dla osoby je noszącej. Dzieci zanim otrzymały swoje prawdziwe imię (w wieku około siedmiu lat) nosiły imiona zastępcze, pozornie umniejszające wartość dziecka, a tym samym chroniące je przed złymi mocami np. Niemoj, Nielub, itp.
Imiona dwuczłonowe to znacząca część staropolskiego nazewnictwa osobowego. Zdaniem Witolda Taszyckiego imiona te miały kiedyś budowę w kształcie zdania oraz wyrażały życzenie, aby narodzonemu dziecku szczęściło się zgodnie z imieniem-wróżbą. Z czasem imiona te zostały skrócone do obecnej – dwuczłonowej formy. Przeważają w nich wyrazy oraz morfemy o znaczeniu pozytywnym, melioratywnym[3].

Uważa się, że imionami dwuczłonowymi obdarowywano pierwotnie dzieci z wyższych warstw społecznych. Najczęściej w użyciu, jako drugi człon, były: -mir i -sław (np. chorw. Častimir, pol. Bolesław)[4].
Jak wspomniano wcześniej, dawne imiona słowiańskie składały się często z dwóch członów (leksemów), dlatego nazywa się je dwuczłonowymi lub złożonymi, np. imię Bolesław składa się z członów bole- i -sław. Niektóre leksemy występowały tylko na początku imienia (czyli jako pierwszy leksem) lub tylko na końcu (czyli tylko jako drugi), a inne zarówno na początku jak i na końcu co dawało możliwość przestawienia kolejności członów, przez co powstawały pary imion takie jak Sławomir i Mirosław, Radomił i Miłorad, Gniewomir i Mirogniew.
Imiona Słowian były abstrakcyjne. Ich zadaniem było zaopatrywanie młodych ludzi w cnoty niezbędne w boju albo w radzie plemiennej oraz do utrzymywania zgody i porządku. Miały również przypominać o szacunku dla starszych.”

Wiosna… Wiosna… Wiosna, ach to Ty

Z okazji pierwszego dnia astronomicznej (to dziś) i pierwszego dnia kalendarzowej wiosny (jutro), napiszę o imieniu, które ma silny związek z tą porą roku, czyli o  Weśnie :)

Planowałam ten post od samego początku mojego bloga, ale coś zawsze mi w tym coś przeszkadzało – raz nie miałam czasu, innym razem nie miałam weny, a czasem ogarniało mnie zwyczajne lenistwo. Cieszę się, że w końcu wzięłam się w garść i piszę tego posta.

Wesna

Etymologia

Wesna to południowosłowiańskie imię żeńskie, występujące z różną częstotliwością we wszystkich krajach kultury słowiańskiej!

Istnieją trzy teorie na temat powstania tegoż imienia. Wedle pierwszej, imię to zapożyczono od imienia słowiańskiej bogini Wesny, która była patronką młodości i płodności. Nadmienię, że według mitologii posiadała ona męża Wesnika.

Zwolennicy drugiej sądzą, iż imię to utworzono od słowiańskiego słowa o znaczeniu „posłaniec”.

Podczas gdy Serbowie łączą Wesnę z Wielkanocą, ponieważ, podobnie jak w przypadku greckiej Ewangeliny, Wesna oznacza tam kogoś „niosącego dobrą nowinę o zwycięstwie nad śmiercią”, czyli o Zmartwychwstaniu.

Formy obcojęzyczne

 Vesna (Chorwacja, Macedonia, Serbia, Slowenia), Veca (Serbia).

Daty imienin

Chorwacja – 21 marca.
Polska – 20 i 21 marca.

Statystyki

Polska

Do 30 kwietnia 1994 roku odnotowano 8 kobiet o imieniu Vesna. Pierwsze pierwszą z nich zarejestrowano w latach 20. Kolejnych 5 w latach 70. W pierwszej połowie lat 90. imię Vesna nadano aż 12 razy!!

Interesujące jest to, że między 1991 a 30 IV 1994 roku nie zarejestrowano żadnej użytkowniczki imienia Wesna!

Słowenia

A ja się sprawy tego imienia mają na Słowenii? Tam również omawiane imię nie cieszy się zbyt dużą popularnością… W 2000 roku imię Vesna znalazła się na 69. pozycji na liście 100 najpopularniejszych imion z 26 nadaniami. Rok później naliczono 22 Vesny (#76). W 2002 – 17 (#92). W 2003 – 16 (#94). Nie posiadam danych z 2004 roku. W 2005 zarejestrowano 15 dziewczynek o tym imieniu (#96). W następnym roku imię to otrzymało 17 dziewczynek (#90). W 2007 – 15 (#95).

Czekam na Wasze opinie.
Pozdrawiam, Marthette :)

Zadar

Etymologia

Zadar jest imieniem o rodowodzie słowiańskim, powstałym dzięki połączeniu dwóch członów: Za- o znaczeniu  „jako” oraz  -dar „upominek”, „dar” czy też „ofiara”. Mogło zatem oznaczać „tego, kto pojawił się jako dar”, „tego, kto jest darem”. Zadar to nie tylko imię, lecz i nazwa jednego z chorwackich miast, z tego powodu bohater tej notki zalicza się do grona imiona geograficznych.

Statystyki

Nie miało nadań.

Osobiście nie mam jeszcze w pełni wyrobionego zdania o tym imieniu. Są chwile w których strasznie mi się podoba, lecz są i też takie, w których Zadar upodobnia się w moim umyślę do zadry czy zadziora.

Co myślicie tym imieniu?
Pozdrawiam, Marthette  :-)

Nawoj, Nawoja i Nawojka

Piszę ten post, gdyż od kilku dni przechodzę mocną „wazę” na Nawoja oraz warianty tego imienia, toteż dziś napiszę właśnie o nich. Myślę, że rozpoczęcie od męskiej formy jest dobrym pomysłem.

Nawój

Etymologia

Nawoj jest imieniem słowiańskim i podobnie, jak większość imion z tej grupy powstało za sprawą złączenia dwóch członów, w przypadku Nawoja to: na o znaczeniu m.in. „naj” i woj – „wojownik”. W dawnych czasach było życzeniem, aby dziecko, które zostało tak nazwane stało się przyszłości  dobrym lub nawet najlepszym wojownikiem. Można się łatwo domyślić, że z powodu znaczenia było nadawane wyłącznie w rodach ówczesnych żołnierzy.

Niezwykle interesujące jest moje odkrycie sprzed chwili. Otóż dowiedziałam się, że to imię przedostało się do łacina i zyskało pod wpływem tegoż języka nowe znaczenie – „osoba, która się nie poddaje”.

Daty imienin

Nawoj imieniny obchodzi 11 marca oraz 20 kwietnia.

Znani użytkownicy

  • rycerz Nawoj. Mieszkał on w Nowym Sączu i bronił zamku w teraźniejszej Nawojowej (nazwa miejscowości pochodzi od jego imienia).

Statystyki

W minionym wieku zarejestrowano 3 Nawojów. Pierwszy przyszedł na świat w latach 20. Drugi w 60., ostatni zaś w pierwszej połowie ostatniej dekady XX wieku.

Nawoja & Nawojka

Etymologia

Nawoja jest bezpośrednią żeńską formą imienia omówionego wyżej, podczas gdy Nawojka jest jej zdrobnieniem. Dla przypomnienia imiona te są formami życzeń, aby ich użytkowniczki były dobrymi wojowniczkami.

Dzieje tego imienia na ziemiach polskich

Imię Nawoja w źródłach polskich występuje od XV wieku (1411 rok).

Daty imienin

Nawoja imieniny obchodzi 12 maja.

Znane użytkowniczki

  • Oczywiście słynna Nawojka – na wpół legendarna postać z XV wieku uchodząca za pierwszą polską studentkę, a zarazem nauczycielkę. Możecie poczytać o tej postaci w tym miejscu.

Statystyki

Nawoja

Między 1901 a kwietniem 1994 rokiem zarejestrowano 9. kobiet o tym imieniem. Pierwsze nadanie odnotowano w latach 30. Kolejne dwa w latach 50. Tyle samo Nawoj urodziło się w następnym dziesięcioleciu. W latach 70. przybyła 1 dziewczynka o tym imieniu, a w przedostatniej dekadzie odnotowano ich 3.

Nawojka

Natomiast w tym samym czasie imię Nawojka odnotowano 22 razy. W latach 20. zarejestrowano jedną. W latach 50. i 60. było identycznie. W latach 70. liczba nadań wzrosła do 7.W przedostatniej dekadzie przybyło 10 Nawojek, a w pierwszej połowie ostatniego dziesięciolecia było ich 2.

Co myślicie tych imionach?
Pozdrawiam, Marthette :)

 

Nieluba

Dziś napiszę o Nielubię. Mam świadomość nieprzyjemnych skojarzeń, które wzbudza to imię, ale ja odbieram je zgoła inaczej – w moich wyobrażeniach Nieluba to ciemnowłosa kobieta, której zupełnie niesłusznie przypięto łatkę osoby niesympatycznej i pogardzającej innymi. Wyobrażam sobie tę kobietę jako postać zamkniętą w sobie,cichą, nadwrażliwą, nieśmiałą i niepotrafiącą znależć sobie miejsca w lokalnej społeczności przez co żyje na uboczu.

Etymologia

Nieluba jest dwuczłonowym imieniem słowiańskim powstałym poprzez połączenie członu nie- oznaczającego negację  oraz  -luba„miła”,” przyjemna”, „kochana”. Toteż tłumaczy się je jako „niemiła”.
Poza tym istnieje jeszcze jedna hipoteza – mogło ono powstać poprzez negację imion zawierającym człon Lubo-, takich, jak Lubomira czy Ludmiła. Omawiane imię posiada jeden męski odpowiednik, jest nim Nielubiec.

Daty imienin

Nieluba i Nielubiec wprawdzie nie posiadają swojego dnia, ale nic się nie stanie, jeżeli wyznaczę go na 12 marca.

Statystyki

Nie było nadań.

Co myślicie tym imieniu?
Pozdrawiam, Marthette