Dzienne archiwum: 17 lutego 2016

Zosia Samosia

Imię, o którym chcę teraz napisać lubię od dawien dawna; przywodzi mi na myśl czarnowłosą kobietę w wieku około 30-40 lat, bardzo elegancką, szykowną, ze wspaniałymi manierami i wielką wiedzą.
Kolorem tego imienia jest najszlachetniejszy odcień czerni, który jest dla mnie symbolem elegancji, wyrafinowania i szlachectwa.

zo2

Etymologia

Zofia jest imieniem żeńskim pochodzenia greckiego. Zostało ono utworzone od rzecznika wprawdzie pospolitego – σοφία (sophia), ale o naprawdę zacnym znaczeniu – „mądrość”. Na gruncie chrześcijaństwa funkcjonuje jako aluzja do mądrości bożej.

Chociaż u nas nigdy nie wykształcił się męski odpowiednik imienia Zofia, ale w niektórych krajach można go spotkać: w Bułgarii funkcjonuje Sofko, a w Danii i w Norwegii można spotkać mężczyzn o imionach Sofus (bardzo mi się podoba :) ) i Sophus. Myślę, że nic by się nie stało, gdyby polskim  chłopcom nadawano imię Zofian.

Od pewnego czasu coraz powszechniejsza staje się forma Sonia, będąca w rzeczywistości jedynie rosyjskim zdrobnieniem Zosi. Zastanawiając się nad nadaniem córce „imienia” Sonia, powinniśmy wziąć pod uwagę wspomniany fakt, a także to, że nie uzyskało ono pozytywnej opinii Rady Języka Polskiego. Na marginesie napiszę, że również znajduję się w obozie przeciwników Sonii.

Dzieje tego imienia na ziemiach polskich

Do języków nowożytnych imię Zofia przeszło za pośrednictwem łaciny, aczkolwiek aby dotrzeć do nas, musiało przebyć znacznie dłuższą trasę – zapożyczyliśmy je z języka naszych zachodnich sąsiadów, czyli Niemców (trasa: greka-łacina-niemiecki).

Najstarszy zapis tego imienia datowany jest na 1136 rok i dotyczy formy Zofija (łącznie odnotowani ich aż ok. 500!). Inne: Zochna z 1362 (5 zapisów), Zofka z 1382 (23), Zoszka 1393 (2). A także formy wschodniosłowiańskie: Sonia z 1423 (4) i Sońka z 1449 (6). W tym momencie trzeba wspomnieć o przyczynie różnicy w pisowni ( S zamiast Z), otóż Słowianie wschodni zaczerpnęli to imię prosto z języka greckiego, w którym to omawiane imię miało (i ma) formę Sophia.
Co ciekawe w polskich dokumentach można natknąć się także na zapis dotyczący formy Ofka (Zophie alias Ofka), a Ofka jest (również) forma zdrobniałą od imion: Eufemia, Ożanna i Zuzanna.

Formy obcojęzyczne

Sophia, Sophie, Sonia, Sonia (angielski), Sofiya (bulgarski), Sofiya, Sonja (chorwacki), Sofie, Žofie, Soňa (czeski), Sofie, Sonja, Vivi (duński), Sofia (estoński), Sofia, Sohvi, Sonja (fińska), Sophie (francuski), Sofia, Sophia (grecki), Sopio (gruziński), Sofia, Sonia (hiszpański ), Sophie, Sofie, Sonja (holenderski), Sofia (kataloński), Sofija (litewski), Sofija (łotewski), Sofija, Sonja (macedoński), Sofia, Sophia, Sophie, Sofie, Sonja, Sonje (niemiecki), Sofia, Sonja, Vivi (norweski), Sofia, Sonja, Vivi (norweski), Sofiya, Zofia, Sonya (rosyjski), Sofia, Sonia (rumuński), Sofija, Sonja (serbski), Sofia, Zofia Soňa (słowacki), Sonja (słoweński), Sophia (starogrecki), Sofia, Sonja, Vivi (szwedzki), Sofiya (ukraiński), Zsófia, Szonja, Zsófika (węgierski), Sofia, Sonia (włoski),

Daty imienin

Zofia imieniny obchodzi: 30 kwietnia, 15 maja, 2, 18, 23, 30 września i 18 grudnia.

Znane użytkowniczki

  • św. Zofia (męczennica rzymska) – zimna Zośka wspominana 15 maja
  • Święta Zofia wspominana z córkami Wiarą, Nadzieją i Miłością 1 sierpnia
  • bł. Zofia Czeska wspominana 15 maja
  • Zofia Albinowska-Minkiewiczowa (1886–1971) – polska malarka
  • Zofia Badura (ur. 1954) – polska poetka
  • Zofia Batycka (zm. 1989) – polska modelka, Miss Polonia
  • Zofia Beisertówna (1922–1944) – polska działaczka Podziemia
  • Sonia Bohosiewicz – polska aktorka
  • Zofia Charszewska (1909–1941) – polska pisarka
  • Zofia Czerwińska (ur. 1933) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna.
  • Zofia Dobrowolska – Miss Polonia z roku 1932
  • Zofia Dorota Wittelsbach – przodek w linii prostej wszystkich brytyjskich monarchów panujących po Annie Stuart
  • Zofia Franio (1899–1978) – lekarz, oficer rezerwy
  • Zofia Grecka (ur. 1938) – księżniczka grecka, królowa hiszpańska, żona Jana Karola I Burbona
  • Zofia Gładyszewska (ur. 1937) – polska aktorka
  • Zofia Grabczan (ur. 1962) – polska działaczka polityczna
  • Zofia Grzyb – działaczka PZPR
  • Zofia Holszańska (Sonka, Sońka, ok. 1405–1461) – kniaziówna ruska, ostatnia żona Władysława II Jagiełły, młodsza od niego o 53 lata
  • Zofia Klepacka – żeglarka
  • Zofia Kossak-Szczucka (1890–1968) – polska pisarka
  • Zofia Kowalewska (1850–1891) – rosyjska matematyk
  • Zofia Kozarynowa (1890–1992) – polska pisarka
  • Zofia Krókowska (1903–1928) – polska taterniczka
  • Zofia Kuratowska (1931–1999) – polska działaczka polityczna, lekarka
  • Zofia Kurzowa (1931–2003) – polska językoznawca
  • Zofia Melechówna (ur. 1926) – polska aktorka
  • Zofia Merle (ur. 1938) – polska aktorka
  • Zofia Morawska (1904–2010) – polska działaczka społeczna
  • Zofia Mrozowska (1922–1983) – polska aktorka
  • Zofia Nałkowska (1884–1954) – polska (dramato)pisarka i publicystka
  • Zofia Nowakowska (ur. 25 lutego 1988) – polska aktorka teatralna; solistka Piotra Rubika
  • Zofia Orliczowa (1898–1999) – żołnierz Armii Krajowej, nauczycielka
  • Zofia Ptach (1896–1970) – hafciarka kaszubska
  • Zofia Raciborska (1924–2004) – polska aktorka
  • Zofia Rogoszówna (1882–1921) – polska pisarka, poetka i tłumaczka
  • Zofia Romanowa (1682–1689) – caryca Rosji, regentka i siostra carów Iwana i Piotra I
  • Sofia Rotaru (ur. 1947) – piosenkarka i aktorka rosyjska i ukraińska
  • Zofia Rydet (1911–1997) – polska artystka, fotografik
  • Zofia Skrzypek-Mrowiec (ur. 1946) – polska działaczka polityczna, architekt
  • Zofia Stępień (ur. 1939) – polska działaczka polityczna
  • Zofia Stryjeńska (1894–1976) – polska malarka
  • Zofia Tułodziecka (1850–1924) – polska działaczka społeczna
  • Zofia Wichłacz – polska aktorka młodego pokolenia, znana z roli ,,Biedronki” w filmie Miasto 44

Statystyki

1901 – IV 1994

zo1

Imię Zofia między 1901 rokiem a 30. kwietnia 1994 roku nadano łącznie 566.712 razy. Było to jedno z najpopularniejszych imion w minionym stuleciu (11 miejsce na liście wszystkich imion). Co nie jest niczym dziwnym, zważywszy na fakt, że omawiane przeze mnie imię cieszyło się sporą popularnością niemal od poczatku bytności na naszych ziemiach.
W dwóch pierwszych dekadach odnotowano je 91.632 razy. W latach 20. liczba rejestracji wzrosła do do 110.702 nadań. W następnej dekadzie odnotowano kolejny wzrost  – wówczas narodziło się 113.887 małych Zofii. Na lata 40. przypadł pierwszy spadek popularności d0 109.728 nadań. Kolejne dziesięciolecie zakończyło się jeszcze mniejszą liczbą – 98.991. Ale największy spadek nadań zarejestrowano w latach 60.; imię to nadano wówczas jedynie 25.129 razy. W latach 70. nie było lepiej – imię Zofia nadano 7.665 razy. W przedostatniej dekadzie narodziło się jedynie 4.131 małych Zoś, a między 1991 rokiem a kwietniem 1994 roku tylko 865.

XXI wiek

Z03

Niestety nie dysponuję danymi z okresu od V 1995 do 31 XII 2001 roku. W 2002 roku imię Zofia nadano 1.458 razy (#36 ). W 2003 – 1.531 (#33). W 2004 – 1.782 (#26). W 2005 – 2.475 (#25). W 2006 – 2.824 (#22). W 2007 – 3.649 (#15). W 2008 – 4.370 (#13). W 2009 – 5.162 (#11). W 2010 – 5.194 (#10). W 2011 - 5.194 (#10). W 2012 – 5.406 (#10). W 2013 – 6.600 (#3). W 2014 – 6.733 (#5).

 A jak wygląda sytuacja Sophii (Sophia) – obcojęzycznej krewnej naszej Zofii?

Anglia i Walia

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=ew&type=percent&hidekey=0&hidetitle=0

XX wiek

Niestety najstarsze dane dotyczące popularności formy Sophia pochodzą z 1996 roku. We wspomnianym roku imię to nadano  516 dziewczynkom (#95). W 1997 – 566 (#91). W 1998 – 596 (#87). W 1999 – 536 (#98). W 2000 – 591 (#89).

XXI wiek

W 2001 – 577 (#88). W 2002 – 622 (#86). W 2003 – 709 (#74). W 2004 – 879 (#63). W 2005 – 940 (#60). W 2006 –  1,137 (#49). W 2007 – 1,398 (#37). W 2008 –  1,510 (#39). W 2009 – 1,693 (#35). W 2010 –  2,031 (#27). W 2011 –  2,661 (#18). W 2012 –  2,855 (#15). W 2013 –  2,764 (#15). W 2014 –  2,752 (#12).

Australia

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=au&type=sample&hidekey=0&hidetitle=0

XXI wiek

W 2000 – 101 (#65). W 2011 – 101 (#64). W 2002 – 123 (#57). W 2003 – 53 (#94). W 2004 – 173 (#33). W 2005 – 194 (#26). W 2006 – 192 (#23). W 2007 – 193 (#24). W 2008 – 194 (#25). W 2009 – 221 (#25). W 2010 – 298 (#17). W 2011 – 368 (#15). W 2012 – 409 (#14). W 2013 – 407 (#11) W 2014 – 331 (#14).

Francja

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=fr&type=sample&hidekey=0&hidetitle=0
XXI wiek

W 2000 – 225 (#212). W 2001 – 162 (#263). W 2002 – 163 (#272). W 2003 – 180 (#264). W 2004 – 198 (#242). W 2005 – 181 (#257). W 2006 – 186 (#261). W 2007 – 178 (#270). W 2008 – 178 (#274). W 2009 – 212 (#246). W 2010 – 223 (#247).

Holandia

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=nl&type=percent&hidekey=0&hidetitle=0
XXI wiek

W 2008 – 131 (#119). W 2009 – 148 (#108). W 2010 – 154 (#105). W 2011 – 204 (#77). W 2012 – 227 (#63). W 2013 – 240 (#52). W 2014 – 226 (#62).

Irlandia

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=ir&type=percent&hidekey=0&hidetitle=0
XXI wiek

W 2003 – 51 (#100). W 2004 – 81 (#71). W 2005 – 65 (#85). W 2006 – 87 (#69). W 2007 – 137 (#51). W 2008 – 126 (#55). W 2009 – 146 (#50), W 2010 – 214 (#33). W 2011 – 251 (#29). W 2012 – 299 (#21). W 2013 – 289 (#20). W 2014 – 316 (#15).

Irlandia Północna

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=ni&type=percent&hidekey=0&hidetitle=0
XXI wiek

W 2003 – 23 (#89). W 2004 – 20 (#95). W 2005 – 23 (#89). W 2006 – 34 (#59). W 2007 – 53 (#50). W 2008 – 53 (#45). W 2009 – 67 (#39). W 2010 – 95 (#29). W 2011 – 179 (#4). W 2012 – 173 (#5). W2013 – 174 (#5). 2014 – 148 (#9).

Kanada

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=ca&type=sample&hidekey=0&hidetitle=0
XX wiek

W 1996 – 46 (#90). W 1997 – 60 (#58). W 1998 – 75 (#40). W 1999 – 83 (#29). W 2000 – 86 (#28).

XXI wiek

W 2001 – 97 (#22). W 2002 – 112 (#16). W 2003 – 109 (#17). W 2004 – 132 (#10). W 2005 – 134 (#11). W 2006 – 159 (#7). W 2007 – 212 (#4). W 2008 – 197 (#5). W 2009 – 227 (#3). W 2010 – 216 (#2). W 2011 – 228 (#3). W 2012 – 231 (#3). W 2013 – 219 (#3). W 2014 – 183 (#3).

 Nowa Zelandia

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=nz&type=sample&hidekey=0&hidetitle=0
XXI wiek

W 2005 – 91 (#35). W 2006 – 105 (#32). W 2007 – 137 (#28). W 2008 – 149 (#21). W 2009 – 132 (#26). W 2010 – 163 (#22). W 2011 – 179 (#15). W 2012 – 209 (#9). W 2013 – 175 (#16). W 2014 – 198 (#9).

Szkocja


http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=sc&type=percent&hidekey=0&hidetitle=0
XXI wiek

W 2007 – 75 (#64). W 2008 – 73 (#66). W 2009 – 84 (#58). W 2010 – 127 (#42). 2011 – 242 (#17). W 2012 – 258 (#15). W 2013 – 266 (#13). W 2004 – 256 (#10).

Szwajcaria

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=sz&type=sample&hidekey=0&hidetitle=0

XXI wiek

W 2001 – 74 (#94). W 2002 – brak danych. W 2003 – 103 (#62). W 2004 – 87 (#77). W 2005 – 121 (#46). W 2006 – 117 (#49). W 2007 – 152 (#34). W 2008 – 169 (#31). W 2009 – 190 (#25). W 2010 – 187 (#27). W 2011 – 189 (#25). W 2012 – 213 (#22). W 2013 –  263 (#12).

USA

http://www.behindthename.com/top/image.php?names=sophia,f,-,m,&region=us&type=percent&hidekey=0&hidetitle=0
XIX wiek

Otóż w 1880 roku imię Sophia nadano w USA 138 razy (#117). W 1881 – 122 (#130). W 1882 – 179 (#116). W 1883 – 159 (#129). W 1884 – 170 (#134). W 1885 – 185 (#134). W 1886 – 218 (#128). W 1887 – 192 (#136). W 1888 – 251 (#136). W 1889 – 251 (#138). W 1890 – 245 (#144). W 1891 – 220 (#153). W 1892 – 241 (#162). W 1893 – 247 (#159). W 1894 – 276 (#156). W 1895 – 259 (#164). W 1896 – 278 (#160). W 1897 – 278 (#162). W 1898 – 240 (#188). W 1899 – 238 (#180). W 1900 – 259 (#197).

XXI wiek

W 1900 – 259 (1#97). W 1901 – 221 (#186). W 1902 – 256 (#179). W 1903 – 213 (#179). W 1904 – 230 (#195). W 1905 – 238 #(179). W 1906 – 247 (#194). W 1907 – 256 (#197). W 1908 – 276 (#203). W 1909 – 256 (#222). W 1910 – 271 (#237). W 1911 – 272 (#238). W 1912 – 397 (#225). W 1913 – 429 (#232). W 1914 – 548 (#229). W 1915 – 692 (#226). W 1916 – 697 (#232). W 1917 – 698 (#235). W 1918 – 629 (#256). W 1919 – 604 (#261). W 1920 – 545 (#279). W 1921 – 489 (#299). W 1922 – 391 (#331). W 1923 – 369 (#342). W 1924 – 357 (#364). W 1925 – 288 (#404). W 1926 – 234 (#442). W 1927 – 240 (#448). W 1928 – 195 (#494). W 1929 – 169 (#525). W 1930 – 152 (#552). W 1931 – 133 (#572). W 1932 – 132 (#568). W 1933 – 103 (#646). W 1934 – 107 (#648). W 1935 – 101 (#654). W 1936 – 98 (#666). W 1937 – 104 (#666). W 1938 – 88 (#731). W 1939 – 99 (#682). W 1940 – 105 (#674). W 1941 – 107 (#678). W 1942 – 81 (#857). W 1943 – 104 (#758). W 1944 – 104 (#747). W 1945 – 104 (#731). W 1946 – 106 (#801). W 1947 – 108 (#842). W 1948 – 112 (#818). W 1949 – 122 (#781). W 1950 – 109 (#841). W 1951 – 153 (#707). W 1952 – 110 (#879). W 1953 – 130 (#806). W 1954 – 113 (#905). W 1955 – 152 (#777). W 1956 – 121 (#915). W 1957 – 187 (#731). W 1958 – 227 (#659). W 1959 – 275 (#599). W 1960 – 262 (#622). W 1961 – 324 (#547). W 1962 – 485 (#438). W 1963 – 523 (#425). W 1964 – 470 (4#52). W 1965 – 507 (#415). W 1966 – 589 (#376). W 1967 – 601 (#367). W 1968 – 546 (#394). W 1969 – 592 (#385). W 1970 – 581 (#402). W 1971 – 594 (#385). W 1972 – 485 (#406). W 1973 – 455 (#429). W 1974 – 385 (#469). W 1975 – 378 (#486). W 1976 – 367 (#492). W 1977 – 433 (#456). W 1978 – 410 (#476). W 1979 – 490 (#426). W 1980 – 642 (#366). W 1981 – 1.232 (#211). W 1982 – 1,160 (#224). W 1983 – 1,193 (#210). W 1984 – 1,084 (#235). W 1985 – 1,097 (#236). W 1986 – 1,061 (#245). W 1987 – 1,120 (#238). W 1988 – 1,163 (#226). W 1989 – 1,059 (#254). W 1990 – 1,124 (#250). W 1991 – 1,259 (#227). W 1992 – 1,353 (#211). W 1993 – 1,498 (#196). W 1994 – 1,613 (#185). W 1995 – 1,762 (1#68). W 1996 – 2,514 (#124). W 1997 – 3,638 (#94). W 1998 – 4,302 (#73). W 1999 – 5,421 (#53). W 2000 – 6,560 (#42).

XXI wiek

W 2001 – 7,158 (#37). W 2002 – 8,662 (#27). W 2003 – 9,682 (#20). W 2004 – 10,913 (#15). W 2005 – 12,667 (#12). W 2006 – 13,492 (#9). W 2007 – 17,008 (#6). W 2008 – 16,064 (#7). W 2009 – 16,909 (#4). W 2010 – 20,610 (#2). W 2011 – 21,816 (#1). W 2012 – 22,267 (#1). W 2013 – 21,147 (#1). W 2014 – 18,490 (#3).

Jestem ciekawa Waszych opinii.
Pozdrawia, Marthette :)

 

Źródło wykresów: BTN