Cnotliwa Zuzanna?

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 0 Flares ×

Zuzanna i starcy, obraz Artemisii Gentileschi

Jednym imię Zuzanna kojarzy się właśnie z tym popularnym powiedzonkiem z tytuły, zaś innym z piosenką z dzieciństwie o pewnej lalce. A mnie z tym i z tym.
Jak byłam młodsza, to przechodziłam „fazę” na to imię, podobnie było z innymi imionami zakończonymi na „anna”. Jednak – jak to mawiał – Heraklit z Efezu: „wszystko płynie i nic nie trwa wiecznie” wyrosłam z tej fascynacji.

zuzanna

Etymologia

Imię Zuzanna powstało od hebrajskiego imienia שׁוֹשַׁנָּה - Szoszana, powstałego na gruncie greki a pochodzącego od hebrajskiego wyrazu  שׁוֹשָׁן — szoszan, o znaczeniu „lilia”, co z kolei może wywodzić się od egipskiego słowa seszen – „lotos”. Ale to nie wszystko, gdyż forma Susanna została utworzona po wpływem łaciny.  Jak sami widzicie, etymologia tego imienia jest dość pogmatwana.

Dzieje tego imienia na ziemiach polskich

Na polskich ziemiach imię to zawitało w XIII wieku w  formach Zuzanna i Żużanna (1265 r.), a także jako Zuszka i Zużka (1385), Zanka albo Zańka, Ożanka, Zużka, Zuchna, Oszka (Oszka występuje także jako zdrobnienie Ożanny ).

W Piśmie Świętym imię Zuzanna spotykamy kilkakrotnie, jednej z nich poświęcono osobną przypowieść. W owej historii główna bohaterka jest żoną Joakima i ofiarą napokostowania przez dwóch sędziów. Przed gwałtem uratował ją uratował ją prorok Daniel.

Motyw pięknej i cnotliwej Zuzanny jest częsty w literaturze oraz sztuce, obrazy przedstawiające ją namalował m.in. Rembrandt, Tintoretto.  Haendel  jest autorem oratorium Zuzanna, a J. Gilbert operetki Cnotliwa Zuzanna.

Formy obcojęzyczne

Sawsan (arabski), Zuzanna, Susannah (wersja biblijna), Sousanna (starogrecki), Shoshannah (hebrajski), Zuzanna (łacińska biblijna), Suzana (chorwacki), Zuzana, Zuzanka, Zuzka (czeski), Susanne, Sanne, Susann (duński), Zuzanna, Suzanne, Sanne (niderlandzki), Zuzanna, Suzanne, Sue, Sukie, Susan, Susie, Suzan, Suzanna, Suzi, Suzie, Suzy, Zanna (angielski), Zuzanna (fiński), Suzanne, Suzette (francuski) Susanne, Susann, Suse, Susi (niemiecki), Shoshana, Shoshannah (hebrajski), Zsuzsanna, Zsazsa, Zsuzsa, Zsuzsi (węgierski), Zuzanna (włoski), Suzana (macedoński), Huhana (maori), Susanne, Susann (norweski ), Susana (portugalski), Suzana (portugalski odmiany brazylijskiej), Zuzanna, Syuzanna (rosyjski), Suzana (serbski), Zuzana, Zuza, Zuzanka, Zuzka (słowacki), Suzana (słoweński), Susana, Susanita (hiszpański), Susanna, Susanne, Sanna, Susann (szwedzki)

Zuzanna imieniny obchodzi: 18 stycznia, 11 i 24 maja, 6 lipca, 11 sierpnia, 17 i 19 października. Za jej patronki uważa się: Zuzannę – męczennice rzymską; Zuzanna wspominana razem z Marcjana i Palladia; Zuzanna – męczennica z Eleuteropolis; Zuzanna – męczennica perska.

Znane osoby posługujące się tym imieniem

Zuzanna – postać biblijna
Zuzanna Antoszkiewicz – polska aktorka dziecięca
Zuzanna Cembrowska – Miss Polonia 1958
Susanna Clarke – brytyjska pisarka
Suzanne Cory – australijska uczona
Shoshana Damari – izraelska wokalistka
Suzana S. Drobnjaković – amerykańska aktorka
Zuzanna Efimienko – polska siatkarka
Zuzanna Falzmann – polska dziennikarka
Zuzanna Ginczanka – polska poetka
Susan Hampshire – angielska aktorka
Zuzanna Janin – polska artystka
Susanna Kallur – szwedzka lekkoatletka
Zsuzsi Körmöczy – tenisistka węgierska
Zsuzsa Koncz – węgierska piosenkarka
Suzanne Lenglen – francuska tenisistka
Zuzanna Leśniak-Goulais – polska aktorka
Susanne Mayer – dziennikarka i pisarka niemiecka
Zuzanna Mazurek – polska pływaczka
Zuzana Ondrášková – czeska tenisistka
Zsuzsa Polgár – ósma mistrzyni świata w szachach
Susanna Pöykiö – fińska łyżwiarka figurowa
Suzi Quatro – piosenkarka
Zuzanna Rabska – polska poetka, pisarka, tłumaczka
Zuzanna Radecka – polska lekkoatletka, olimpijka
Susan Sarandon – amerykańska aktorka
Suzanne Somers – amerykańska aktorka, producentka, scenarzystka, modelka i pisarka
Susan Sontag – amerykańska pisarka
Zuzanna Szwed – polska łyżwiarka figurowa
Zuzanna Topolińska – językoznawca, slawistka
Sanna Valkonen – fińska futbolistka
Suzanne Vega – amerykańska piosenkarka
Susannah York – angielska aktorka
Susan Ward – amerykańska aktorka telewizyjna i fotomodelka
Siouxsie Sioux – brytyjska wokalistka postpunkowa

Użytkowniczki w literaturze

poemat Zuzanna Jana Kochanowskiego
Zuzanna Pevensie w Opowieściach z Narnii Clive’a Staplesa Lewisa
Zuza Kostryniówna w Czarnych skrzydłach Juliusza Kadena-Bandrowskiego
Zuzanna Katschka w Wyznaniach hochsztaplera Feliksa Krulla Tomasza Manna
Zuzia w Kubusiu Fataliście i jego Panu Denisa Diderota
Zusia w Zmowie nieobecnych Marii Kuncewiczowej
Zuzanna w Weselu Figara Pierre’a Beaumarchais
Zuzanna w wierszu Zuzanna i starcy Anny Janko
Susan w powieści Fale Virginii Woolf
Zuzanna w Bezsenniku Lilianny Fabisińskiej
Suzana de San Juan z utworu El gallo de oro Juana Rulfo
Susan Sto Helit w kilku powieściach z serii Świat Dysku Terry’ego Pratchetta
Susannah Simon w serii „Pośredniczka” Meg Cabot
Zuzanna Baker z serii książkowej „Ania z Zielonego Wzgórza” Lucy Maud Montgomery
Zuzanna Klajn w powieści „Córka łupieżcy” Jacka Dukaja
Zuzanna (Zazula) Makowska w Kalamburce Małgorzaty Musierowicz
Susan Bones w Harrym Potterze Joanne Kathleen Rowling
Zuzanka w Dwie połówki pomidora Ida Pierelotnik

W muzyce

Oratorium Susanna G. F. Haendla (Londyn, 1748)
Zuzanna w Weselu Figara Wolfganga Amadeusza Mozarta
Oh! Susanna – pieśn Stephena Fostera
Suzanne – utwór Leonarda Cohena
Lament for My Suzanne – utwór Current 93
Suzanne – utwór Hope Sandoval & the Warm Inventions
I love you Suzanne – utwór Lou Reed & The Velvet Underground
When Susannah cries (she cries a rainstorm) – utwór Espen Lind
Die traurige Ballade von Susi Spakowski – utwór zespołu Die Ärzte
Susanna (I’m crazy loving you) – utwór The Art Company
Suzie Q – utwór Creedence Clearwater Revival
Oh Susi – utwór Franka Zandera
Zuzanna utwór Macieja Zembatego
Oh Sweet Susanna – utwór The Mooney Suzuki
Suzanne – utwór zespołu Weezer
Little Susie, Blood on the dancefloor, Superfly Sister – utwór Michaela Jacksona
Susana – utwór Ricky’ego Martina
Sorry Susan – utwór zespołu The Hollies
Little Suzie – utwór Kelis
Suzanne – utwór Hermana van Veena
Suzanne – utwór Tori Amos (cover utworu Leonarda Cohena)
Lil Suzy – utwór Kelis
Wake up, little Suzie – utwór Simona i Garfunkla
Hey, Little Suzie – utwór Billy’ego Gilmana
When Susanna Cries – Espen Lind
Kowboj Zuzia – Mieczysław Czechowicz
Zuzia lalka nieduża
Waltz for Susanne – Carrantuohill
Zuza – Manchester

Miejscowości związane z imieniem św. Zuzanny

Santa Susanna w Katalonii
Susana w Santa Fe w Argentynie
Suzanne w departamencie Ardennes we Francji
Sainte-Suzanne w departamencie Doubs we Francji
Suzanne w departamencie Somme we Francji
Sainte-Suzanne-sur-Vire w departamencie Manche we Francji
Prétot-Sainte-Suzanne w departamencie Manche we Francji
Sainte-Suzanne w departamencie Mayenne we Francji

Statystyki

Od 1901 do kwietnia 1994 roku imię Zuzanna odnotowano 32.458 razy.Losy tego imienia w XX wieku można podzielić na dwa etapy:pierwszy zaczął się wraz z początkiem XX wieku i trwał do 1960 roku. Łącznie imię to nadano 19.080 razy. Choć pierwsze chwilowe zawahanie liczby nadań odnotowano już w latach 40tych (nadano je 4.035 razy), to jednak prawdziwy kryzys pojawił się w latach 60tych, wtedy to w porównaniu z wcześniejsza dekadą (lata 50te – 4.571 nadań) nazwano nim prawie dwukrotnie mniej dziewczynek , bo raptem 2.547.

Zuzanna

A oto dokładne dane.

od 1901 do 1920 roku nadano je 2.302; w latach 20tych – 3.373; w latach 30tych – 4.799; w latach 40tych – 4.035; w latach 50tych – 4.571; w latach 60tych – 2.547; w latach 70tych - 2.670; w latach 80tych – 5.570; od 1991 do kwietnia 1994 roku nadano je 2.591 dziewczynkom.

A jak wyglądała sytuacja w pierwszej i pierwszej połowie drugiej dekady XXI wieku? Były i są to nadal czasy sukcesu imienia Zuzanna, albowiem Zuzanna od 11 lat znajduje się w pierwszej dziesiątce najpopularniejszych imion, choć liczba nadań powoli ulega zmniejszeniu.

Lata 2002 – 2013

Zuzanna2

W 2002 roku nadano je 6.213 (zajęła wtedy 6 miejsce); w 2003 – 5.886 (7); w 2004 – 6.496 (6); w 2005 – 6.588 (6); w 2006 – 7.379 (6); w 2007 - 9.107 (4); w 2008 – 10.676 (3); w 2009 – 10.549; w 2010 – 10.154 (3); w 2011 - 9.151 (4); w 2012 - 8.586 (4); w 2013 – 8.503 (3).

Jako ciekawostkę dodam, iż odnotowano również 13 Zuzan: 1 w latach 20tych; 3 w latach – 30tych; 3 w latach 40tych – 3 w 60tych; 2 w 80ych i 1 do 1994 roku. lecz należy pamiętać o tym, iż Zuzana jest formą niepoprawną.

 

A na koniec:
Haendel: Susanna

i

Leonard Cohen – Suzanne

Pozdrawiam :)

11 myśli nt. „Cnotliwa Zuzanna?

  1. ~KarolinaM

    Witaj,
    Jak znajdziesz czas to proszę o ciekawostki o moim imieniu (Karolina) bo albo nie ma albo nie umiem znaleźć. A to co tu piszesz,a co mam okazje przeczytać jest niewiarygodne:) Będę Cie odwiedzać i pozwolę dodać do blogów, które warto zobaczyć:)

    Odpowiedz
    1. Walkiria Autor wpisu

      Witaj :)

      Dziękuje Ci za miłe słowa. Niestety notka o Twoim imieniu jeszcze nie powstała, ale już od dłuższego czasu „chodzi” za mną i myślę, że do końca tego tyg. powinna być gotowa.

      Pozdrawiam :)

      Odpowiedz
    1. Walkiria Autor wpisu

      Uff udało mi się dodać komentarz na Twój blog. Trochę techniki i człowiek się gubi :D
      Jeszcze raz Ci dziękuje za to wyróżnienie! Jest mi przeogromnie miło! :)

      Pozdrawiam :)

      Odpowiedz
  2. ~TaMara

    A ja nadal czekam na posty o moim imieniu i imionach moich diabląt :P Obiecałaś a długoletnia znajomość do czegoś zobowiązuje :P

    Odpowiedz
  3. ~Emilia Lind

    Witaj! :) Jeszcze pięć lat temu również miałam fazę na imię Zuzanna, wciąż je bardzo lubię. Jest jednym z tych imion, które, choć są bardzo modne, nie nudzą mi się i wciąż są naprawdę piękne. Zuzanna nie jest szczególnie oryginalnym imieniem, ale ma w sobie coś wyjątkowego. Ładne są też różne obcojęzyczne odpowiedniki tego imienia, ale polska Zuzanna na równi z fińską Sanną jest według mnie najlepsza. Pozdrawiam cieplutko :)

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>