Miesięczne archiwum: Grudzień 2013

Sylwester i Sylwestra


Z okazji ostatniego dnia starego roku, napisze o imionach, od których zapożyczono nazwę dzisiejszego dnia.

Ale zanim przejdę do omawiania etymologii tego imienia, wyjaśnię dlaczego w ogóle świętujemy zakończenie roku? Pierwszym hucznym „Sylwestrem” był ten kończący rok 666. Ówcześni ludzie wierzyli, że  31 stycznia 666 roku nastąpi koniec świata, gdyż data zawierała trzy szóstki – liczbę szatana. I gdy ludzie zobaczyli, że armagedon nie nadszedł, zaczęli  świętować.

Istnieje jeszcze jedna teoria: Grecka wróżka – Sybilla przepowiedziała, że w roku 1000 nastąpi koniec świata. Zagłady dokonać miał uwięziony w lochach Watykanu smok Lewiatan. Według ludowych opowieści w roku 317 bestię pokona i ujarzmi papież Sylwester I. Sybilla twierdziła, że potwór wybudzi się z wielowiekowego snu właśnie w nocy z 999 na 1000 rok i zniszczy istniejącą cywilizację. I ta druga teoria wydaje się być bardziej prawdopodobna ze względu na fakt, że  nazwę ostatniego dnia roku zapożyczono od imienia ówczesnego papieża – Sylwestra II.

sy1

 Etymologia

Sylwester i Sylwestra wywodzą się od łacińskiego słowa silvestris o znaczeniu „leśny, mieszkający w lesie”, a więc pod względem znaczenia nie ma nic wspólnego z końcem roku.

 

Dzieje tych imienin na ziemiach polskich


W polskich kronikach imię Sylwester pojawiło się około 1220 roku. Niestety nie dane i było znależć daty najstarszego zapisu Sylwestry.

Przez pewien okres czasu sadzono, że imię Lasota jest spolszczeniem imienia Sylwester. Jednak ta teoria jest błędna, gdyż Lasota został poświadczony na ziemiach polskich znacznie wcześniej, niż Sylwester  i był od niego popularniejszy.

Staropolskie formy i zdrobnienia tego imienia: Sylwester, Fester (por. niem. Vester), Syc, Syc(z)ek, Syc(z)ko, Sych, Sychno, Sychta, Sysz, Syszek, Syszka (masc.), Syszko (formy na Sy- możliwe także od innych imion, takich jak np. Sylwan i Sykstus).

 

Formy obcojęzyczne

Sylvester, Sly (angielski), Silvestr (czeski), Fester (dialekt dolnoniemiecki), Sylvestre (francuski), Silvestre (hiszpański), Sylwester, Vester (niemiecki), Sylwester (słowacki), Sylwester (słoweński), Szilveszter (węgierski), Silvestro (włoski)

Daty imienin

Sylwester imieniny obchodzi: 26 listopada oraz 31 grudnia. Podczas gdy dniami Sylwestry są: 2 stycznia, 15 kwietnia, 10 maja, 9 czerwca, 20 i 26 listopada i 31 grudnia.

 

Statystyki

Cytat: „Według stanu na koniec 2012 r., w Polsce było zameldowanych 57 373 mężczyzn noszących to imię; w tym prawie 3 897 było także urodzonych w dniu 31 grudnia. Najwięcej Sylwestrów było zameldowanych w województwie mazowieckim (10 293), łódzkim (6 692) i śląskim (4 714); najmniej zaś – w województwie opolskim (1 006), lubuskim (1 327) i podlaskim (1 560). Najstarszy w Polsce Sylwester miał 104 lata i był mieszkańcem województwa opolskiego. W ciągu 5 ostatnich lat nadawalność imienia Sylwester utrzymywała się na niskim i wciąż malejącym poziomie, od 133 w 2008 r. po 73 w 2012 r. Najliczniej reprezentowany jest Sylwester w grupie wiekowej 19–35 lat (22 478 osób). Najmniej licznie Sylwester występuje w grupie wiekowej do 18 lat – niecałe 5 tys. oraz w grupie powyżej 65 lat – niecałe 4 tys. osób”

Natomiast Sylwestra została nadana 993 razy.

Pozdrawiam i życzę Wszystkiego Najlepszego w nowym roku :)

Serafin i Serafina

Bardzo te imiona, choć nie w takim samym stopniu, bo moją faworytką jest Serafina. Może już kiedyś pisałam, że bardzo lubię imiona posiadające końcówkę „fina”, ponieważ uważam, że dodaje ona  finezji. Poza tym imiona ze wspomnianą końcówką (np. Delfina, Józefina czy Ludolfina) kojarzą mi się iście arystokratycznie.

Zanim przejdę do objaśniania etymologii tych imion, napiszę co nieco o Serafinach. Są one wg Księgi Izajasza istotami niebiańskimi, które pełniły straż przy tronie Boga. Każdy z nich posiada sześć skrzydeł: jedną parę do latania, jedną do zakrywania oczu na znak czci dla Boga i jedną do zakrywania swych stóp. W tradycji chrześcijańskiej serafiny są ognistymi aniołami z najwyższego w hierarchii chóru anielskiego. Nazywa się je także aniołami miłości.

Serafin oraz Serafina wywodzą się od hebrajskiego słowa ser-phim - „płonący, palący, płomienny”, które zostało utworzone od czasownika seraf (s-r-f) -  „palić”. Pod wpływem łaciny kościelnej zamieniono końcowkę -im (Serafim) na -in.a (Serafin).

W Polsce Serafin pojawił się około XIII wieku jako Serafin (w 1228 roku), forma Serafim (1470-80).
Od tych imion pochodzą nazwiska: Serafin, Serafiniuk, Serafimowicz, Serafinowicz, Serafiński itp.
Patronami Serafina są: Serafin z Montegranaro i Serafin z Sarowa. Serafiny: Serafina de Montefeltro (Sforza).

Serafin imieniny obchodzi: 12 i 29 października i 14 listopada. Natomiast Serafina: 29 lipca i 8 września.

Formy obcojęzyczne:
Serafin: łac. Seraphinus, Seraphim, ang: Seraphim, fr. Séraphin, hiszp: Serafin, niem. Seraphin, Seraph, Seraphimus, Seraphim ros. Sierafim, wł. Serafino.
Serafina: łac. Seraphina, ang: Seraphina, Serafina, Serafine, Seraphine fr. Séraphine, hiszp: Serafina, niem. Seraphia, Seraphine, Serafina, ros: Serafima, wł. Serafina, Fina.

Do 1994 roku Serafin został nadany 508 razy (do 2001 roku – 603 razy, łącznie z Serafinem na drugie imię): do 1920 roku – 78 razy; w latach 20tych – 115 razy; w latach 30tych – 123; w 40tych – 42; w 50tych – 27; w 60tych – 13; w 70tych – 25 razy; w 80tych – 62; od 1991 do 1994 – 23 razy
Serafina została nadana 1065 razy (1166): do 1920 roku – 355, w latach 20tych – 343; w latach 30tych – 212; w latach 40tych – 88; w latach 50tych – 29; w latach 60tych – 6; w latach 70tych – 9; w latach 80tych – 13; od 1991 do 1994 roku – 11 razy.

Bardzo lubię Serafinę, choć nie zawsze należała ona do grona moich ulubionych imion, gdyż  przez dłuższy czas uważałam ją za nieco pretensjonalną i dopiero na drugim roku studiów przekonałam się do Serafiny. Gust nie jest czymś trwałym – ciągle ulega zmianie.

Pozdrawiam :)

Natalia, czyli: „narodzona w dniu Bożego Narodzenia”.

Dziś napiszę o kolejnym imieniu, które ma związek z Bożym Narodzeniem.

natalia

Etymologia

Natalia (łac. Dies Natalis Domini – w dniu urodzin Pana, tj Jezusa Chrystusa) jest imieniem żeńskim, które powstało od łacińskiego imienia Natal(is) oznaczającego osobę „narodzoną w dzień Bożego Narodzenia”. I z powodu swojego znaczenia początkowo imię to było nadawane osobą narodzonym w Boże Narodzenie.

Dzieje tego imienia na ziemiach polskich

W Polsce po raz pierwszy odnotowano imię to w 1376 roku w formie Natka, a w 1399 roku poświadczono je w formię Natalija.

Daty imienin

Natalia imieniny obchodzi: 27 lipca oraz 1 grudnia.

Formy obcojęzyczne

Formy obcojęzyczne: łac. Natalia, ang. Noelle, Nathalia, fr. Natalie, Noële, ros. Natalija, Natasza.

Statystyki

Natalia przez dłuższy kres czasu nie cieszyła się popularnością. Jej sytuacja zmieniła się dopiero w XIX stuleciu pod wpływem literatury zaczęła zyskiwać na popularności. W XX wieku odnotowano duży spadek liczy nadań imienia Natalia i dopiero w latach 80-tych Natalia ponownie zaczęła być imieniem popularnym.  Łacznie w XX wieku odnotowano Natalię 1122694 razy.:
Od 1890 do 1900 roku odnotowano ją 3 razy (tzn. wg istniejących dokumentacji, bo zapewne miała dużo więcej nadań); od 1901 do 1920 została nadana 7171 razy ; w latach 20-tych – 8506; w latach 30-tych 5700; w latach 40-tych – 2437; w latach 50-tych – 1984; w latach 60-tych – 1046; w latach 70-tych – 4653, w latach 80 – tych – 52759; od 1991 do 1994 roku – 22170.
Teraz z rozbiciem na poszczególne lata:
W 1995 roku miała 7728 nadań; w roku 1996 – 8050; w 1997 – 9327; w 1998 – 10976; w 1999 – 10975; w 2000 – 11402

A jak wyglądała sytuacja Natalii w pierwszej dekadzie XXI wieku? Ponownie odnotowano spadek nadań tego imienia.
W 2001 roku imię to odnotowano 11130 razy (3 miejsce na liście najpopularniejszych żeńskich imion); w 2002 roku miała ich 9936 (i również zajęła 3 miejsce); w 2003 – 8 982 (3 miejsce); 2004 – 9 107 (miejsce 3); w 2005 – 8 582 (miejsce 4); w 2006 – 8686 (miejsce 4); w 2007 – 8643 (miejsce 4); w 2008 – 8548 (miejsce 6); w 2009 – 7121 (miejsce 7); w 2010 – 6 601 (miejsce 9).
Od 2011 liczba nadań Natalii nadal spada: w  2011 – 5066 (ponownie zajęła miejsce 9.); w 2012 – 5392 (ponownie miejsce 9.)

Wschodnioeuropejskim zdrobnieniem tego imienia jest Natasza, która do 1994 roku została zarejestrowana 1307 razy. Natomiast męskie odpowiedniki, czyli Natal i Natalis miały po jednym nadaniu. Ponadto odnotowano również czternastu Natalianów oraz jedną Natalianę.

Pozdrawiam :)

Wigilia i inne wigilijne imiona

Z okazji zbliżającej się Wigilii, swój najnowszy post poświecę imionom, które mają związek z jutrzejszą uroczystością.

wwww13

Etymologia

Wigilia jest imieniem łacińskim, powstała od słowa vigil(us) o znaczeniu „osoba, która czuwa; stróż”. Jej męskim odpowiednikiem jest Wigiliusz; Wigilia – jak większość żeńskim odpowiedników imion łacińskich -  została utworzona  przez odcięcie od męskiej formy końcówki „usz” i dodanie do powstałego tematu końcówki „a”.

Od wspomnianego Wigiliusza można utworzyć też formy Wigilian i Wigilian(n)a, które w wolnym tłumaczeniu oznaczają kogoś „należącego do Wigiliusza”, „adoptowanego przez Wigiliusza”.

Formy obcojęzyczne

Wigilia: łac. Vigilia, fr. Vigile, niem. Vigila, wł. Vigilia.
Wigiliusz: łac. Vigilius, fr. Vigile, niem. Vigil, wł. Vigilio.

Daty imienin

Wigilia imieniny obchodzi 19 kwietnia, a jej patronką jest Wigilia z Livorno. Natomiast dzień imienin Wigiliusza przypada 11 marca, 26 czerwca i 26 września, za jego patronów uważa się Wigiliusza z Trydentu, Wigiliusza, biskupa Brescji i Wigiliusza, biskupa Auxerre.

Daty imienin

Do 1994 roku Wigilia została nadana 2 razy (raz od 1900 do 1920 roku i raz w latach 30-tych), Wigiliusz miał również 2 nadania (oba w latach 30-tych)

Pozdrawiam  i życzę Wesołych Świąt!